"Enter"a basıp içeriğe geçin

Engelsiz Spor

Engelli Milli Takım Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Engelli insanların topluma kazandırılması çağdaş dünyada oldukça elzemdir. Bu noktada en iyi araçlardan birisi ise engelli sporlarıdır. Engelli insanlar için dünyada genelinde sportif çalışmaların başlangıcı 1945’tedir. O tarihte Londra’da ikinci dünya savaşında yaralanmış bir askeri rehabilite etmek için bilardo ve masa tenisi kullanılmıştır. Daha sonrasında bu olaylar takım sporlarına taşınmış tekerlekli sandalye, İngiltere’de sıkılıkla oynan poloda sonra da basketbolda kullanılmıştır. Sonrasında ise buna eskirim, cirit, gülle gibi sporlar bunlara eklenerek yelpaze genişletilmiştir.
İngiltere’deki bu  uygulamaların ardından uygulamalar yavaşça dünyaya yayılmaya başlamış ve dünya çapında kullanılan bir rehabilitasyon yöntemi halini almıştır. Uygulamalar o derece gözle görülür bir şekilde
yaygınlaşmıştır ki, 1957 yılında İngiltere’de yapılan oyunlara 400 den fazla sporcu katılırken,  1996 atlanta paralimpik oyunlarına 104 ülkeden 3310 sporcu katılmış ve binlerce izleyici müsabakaları takip etmiştir.
engelli milli takim
engelli milli takim

Engelli Milli Takım

Madalyonun Türkiye yüzünde ise 2000’li yıllarda bu oyunlar fazla kimsece tarafından bilinmezken günümüzde bilinirliği epey yüksektir. 2006 sonrası ise Türkiye Engelliler Spor Federasyonu sayesinde büyük bir ivme yakalanmış ve hızlı bir gelişim gösterilmiştir. Bu gelişimin ardından birçok başarı gelmiş ve Türkiye bu konuda dünyada söz sahibi olmaya başlamıştır. Türkiye Engelliler Spor Federasyonu Uluslararası Paralimpik Komite tarafından belirlenen 19 engelli spor branşından 13 tanesinde faal olmakla birlikte, paralimpik olmayan 3 branşta da faal haldedir.
Türkiye Engelliler Spor Federasyonu’nun faal olduğu dallar: Ampute Futbol, Tekerlekli Sandalye  Basketbol, Atıcılık, Bilek Güreşi, Okçuluk, Yüzme, Yelken, Tekerlekli Sandalye Tenis, Badminton, Atletizim, Oturarak Voleybol, Masa Tenisi, Halter, Bocce, Kayak,  Tekerlekli Sandalye Dans, Tekerlekli Sandalye Curling ve Tekerlekli Sandalye Eskrimdir.
Tüm bu dallarda Türkiye Engelliler Spor Federasyonu işitme engelli futbol takımı gibi milli takımlar oluşturmuş ve ulus içi uluslararası olmak üzere pek çok turnuvada boy göstermiştir. Bu turnuvalar halk nezlinde de ilgi uyandırmış özellikle ülkemizde popüler olan futbola karşılık ampute futbol takımımızın maçları takip edilmiştir.  Ampute Futbol takımızın Dünya ikincisi olması büyük ilgi uyandırmakla birlikte diğer milli takımların da önünü açmış ve örnek teşkil etmiştir. Engelli milli sporcularımızın başarısı hepimize gurur kaynağı olmakta ve kıvanç duymamızı sağlamaktadır.

İşitme Engelli Spor Nedir ve Nasıl Yapılır?

Sağırlar veya işitme engelliler çoğu spor dalında yer alabilir. Genel olarak, işitme engelliler olimpiyatlarda ve paralimpik oyunlarda yarışmazlar, sağır sporcular için ayrı bir kategori yoktur. Sağırlar, Deaflympics (İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları) olarak adlandırılan kendi olimpiyatlarına sahiptir. Bunlar, sağır atletlerin elit düzeyde yarıştığı Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) onaylı bir etkinliktir.

Neden İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları, Özel Olimpiyatlar ve Paralimpik Oyunlar Var?

Uluslararası spor dünyasında, Olimpiyat Oyunları ve Engelli sporcular için Paralimpik Oyunlar, İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları ve Özel Olimpiyatlar gibi yarışmalar vardır. Olimpiyat Oyunlarına, doğası gereği, çoğu engelli sporcu tarafından erişilemez, ancak aşağıdakiler de dahil olmak üzere istisnalar vardır:

l Natalie du Toit: Tek Ampute: Yüzücü

l Oscar Pistorius: Çift Ampute: Koşucu

l Terrance Parkin: İşitme Engelli: Hem yüzücü hem de bisikletçi. Olimpiyat Oyunlarında yüzme branşında gümüş madalya kazanmıştır.

isitme engelli spor nasil yapilir
isitme engelli spor nasil yapilir

Fiziksel veya zihinsel engelli veya işitme engelli sporcular için özel yarışmaların oluşturulması, hiçbir zaman rekabetin etmek için çabalama fırsatı verilmeyen sporcular için büyük bir fayda sağlamıştır.

Bununla birlikte, toplum içinde sağırlığın başka bir özürlülük biçimi olduğu konusunda yaygın bir yanlış kanı vardır. Daha büyük engelli topluluğu içinde bir azınlık alt grubu olduğu için bu yanlış anlama şu soruyu ortaya çıkarmıştır: Sağırlar da dahil olmak üzere tüm engelli sporcular neden sadece bir oyunda yarışmıyorlar?

Uluslararası İşitme Engelliler Spor Komitesi (ICSD) ve İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları

Uluslararası İşitme Engelliler Spor Komitesi (ICSD), Deaflympics ve diğer Dünya Sağır Şampiyonalarının organizasyonundan sorumlu ana yönetim organıdır. 1924 yılında kurulmuştur. Şimdiyse dünyanın her yerinden işitme engelli seçkin sporcuları sadece kendi oyunlarında yarışmak için bir araya getirmektedir.

İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları, sağır sporcuların elit düzeyde yarıştığı Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) onaylı bir etkinliktir. Oyunlar, ilk etkinlikten bu yana Uluslararası İşitme Engelliler Spor Komitesi tarafından organize edilmektedir. Her ülkenin Engelli Spor Federasyonu tarafından seçilen sporcular yer almaktadır.

İşitme engelli spor oyunlarına hak kazanmak için sporcuların kulaklarında en az 55 desibellik bir işitme kaybı olmalıdır. Oyunlar esnasında oyuncuların işitme cihazları, implantlar ve benzerlerini kullanmalarına izin verilmez. Oyunların işitme yarışmalarından farklı olmasının bir diğer sebebi de hak kazanma şeklidir. Deaflympians’ın seslerle yönlendirilememesi sorununu çözmek için, bazı sporlarda oyuna başlamak için alternatif yöntemler kullanılır. Örneğin, futbol hakemleri düdük çalmak yerine bayrak sallar. Pistte, yarışlar bir başlangıç ​​sesi yerine bir ışık kullanılarak başlatılır.

Engelli Spor Federasyonu Var mı?

Engelli bireylerin sosyalleşmek ve kendi engellerinin önüne geçmek için spora teşvik edilmesi büyük önem taşıyor. Bu konu üzerine farklı engel türlerine sahip olan kişilerin destek alabileceği birçok spor federasyonu da bulunuyor. Engelli spor federasyonu ile iletişime geçerek, engelli bireyler kendi engel türüne göre yapmak istediği spor dalında eğitim alabiliyor. Peki, engelli vatandaşların bu konuda destek alabileceği engelli spor federasyonları nelerdir?

Uluslararası alanda engelli bireylerin spor karşılaşmaları için farklı kurallar üreten ve bu alanda kişilerin daha profesyonel destek almasını sağlayan birçok engelli spor federasyonu bulunuyor.

engelli spor federasyonlari
engelli spor federasyonlari

Engelli Spor Federasyonları

Uluslararası İşitme Engelliler Spor Federasyonu (CISS) 1924 yılından bu yana görme engelli kişiler için atletizm, bisiklet, futbol, basketbol, yüzme ve atıcılık gibi spor dallarında etkinlikler düzenliyor. 1981 yılında kurulan, Uluslararası Görme Engelliler Spor Federasyonu (IBSA) ise görme engelli vatandaşların yapabilecekleri spor dalları üzerine çeşitli lig ve etkinlikler düzenliyor, bu spor dallarında kişilerin daha rahat oynayabilmeleri için kurallarda da değişikliğe gidebiliyor.

Hollanda’da kurulan Uluslararası Zihinsel Engelliler Spor Federasyonu (INAS SMH) ise 1986 yılından bu yana zihinsel engelli kişilerin hayatlarına sporu dahil edebilmesi için çeşitli etkinlikler düzenliyor. 70 IQ ve üzerindeki kişiler, kendileri için düzenlenen çeşitli spor organizasyonlarına katılabiliyor.

Ülkemizde engelli bireylerin destek alabileceği birçok engelli spor federasyonu da bulunuyor. 1990 yılında Türkiye Özürlüler Spor Federasyonu adı ile kurulan federasyonun adı 1997 yılında Türkiye Engelliler Spor Federasyonu olarak değiştirildi. Kurulduğu ilk yıllarda, federasyonun işitme, görme, zihinsel ve bedensel engelli kişilerin hepsine hizmet veriyor olması, yönetim ve organizasyon konusunda bazı zorlukların yaşanmasına sebep olsa da zaman içerisindeki gelişmeler ile federasyon 4 farklı parçaya ayrıldı. Böylece yeni kurulan engelli spor federasyonları daha verimli çalışarak kişiler ile yakından ilgilenme imkanı da buldu.

Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu, Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu, Türkiye Özel Sporcular Spor Federasyonu ve Türkiye İşitme Engelliler Spor Federasyonu düzenledikleri spor ligleri ve turnuvalar ile ülkemizdeki engelli vatandaşların spor müsabakalarında kendini dünya çapında göstermesi için destek oluyor. Farklı engellere sahip bireyler atletizm, yüzme, eskrim, futbol ve basketbol gibi farklı birçok spor dalında eğitim alma imkanı buluyor.

Engelli Spor Dalları Nelerdir?

Engelli bireylerin hem topluma daha kolay adapte olabilmesi hem de hastalığın iyileşme sürecini kolaylaşması bakımından, hayatlarında spora yer vermeleri büyük önem taşıyor. Spor yapan engelli bireylerin bu sayede belirli kas gruplarının gelişimi üzerindeki kontrolü artıyor, bununla birlikte kendisi ile benzer sorunları yaşayan kişilerle sosyal ilişkiler de kurabiliyor. Peki, engelli spor dalları nelerdir ve bu spor dallarının kişilere sağladığı avantajlar nelerdir?

Tekerlekli Sandalye Basketbolu

Engelli spor dalları arasında en popüler olan spor dallarının başında basketbol geliyor. Tekerlekli sandalye basketbolu, genel kurallar açısından basketbola benzese de oyun tarzı ve kendine özel kuralları ile daha çok takım yardımlaşmasına ve adam adama savunmaya dayanıyor. Yüksek kondisyon ve teknik gerektiren tekerlekli sandalye basketbolunda Uluslararası Tekerlekli Sandalye Basketbol Federasyonu’nun belirlediği kurallar kullanılmaktadır.

Engelli Spor Dallari nelerdir
Engelli Spor Dallari nelerdir

Engelli Futbolu

Engelli futbolunda, genel olarak FIFA tarafından belirlenen kurallar kullanılmakla birlikte futbolun belirli kategorilerine özel kurallar da geliştirilmiştir. Oyun tarzı ve kullanılacak ekipmanlar da oynayan oyuncuların kategorisine göre düzenlenmiştir. Engelli futbolunda görme, işitme, zihinsel ve bedensel engelliler için farklı oyun tarzları bulunmaktadır.

Görme engellilere özel futbol liglerinde, hiç görmeyen ya da belirli bir oranda görme kaybı olan oyunculara yer verilmektedir. Her takım 4 adet görme engelli oyuncu ve 1 adet gören kaleciden oluşmaktadır. Oynanan futbol topunun içine koyulan zil sayesinde oyuncular topun o an olduğu konumu anlayabilmektedir. Oyuncuların gözüne siyah maske takılır. Bu sayede tamamen ve kısmen görme engeli olan oyuncuların, birbiri karşısında avantajlı duruma gelmelerinin de önüne geçilmektedir. Oynanan futbol sahası, oyuncuların o an nerede ve yüzünün nereye dönük olduğunu anlayabilmeleri için özel kabartmalar bulundurmaktadır. Futbol sahası ve kale normal sahadan daha küçüktür. Ofsayt kuralı, görme engelli futbolunda yer almaz.

İşitme engelliler futboluna, 55 desibel ve daha yüksek duyma kaybı yaşayan kişiler oynamaktadır. Normal futbol kuralları kullanılan bu lig, ülkemizde 30 yıldan daha uzun süredir düzenlenmektedir. Takımlar normal futbolda olduğu gibi 11 kişiden oluşmaktadır.

Engelli Spor Federasyonu içinde basketbol ve futbol gibi ön planda olan spor dallarının yanı sıra tercih edebileceği yüzme, okçuluk, voleybol, masa tenisi, judo, eskrim, binicilik ve bisiklet gibi birçok farklı spor dalı da bulunmaktadır.